Προληπτικός Έλεγχος
Εξετάσεις που προτείνονται βάσει διεθνών οδηγιών στα πλαίσια προληπτικού ελέγχου ενηλίκων:
ΟΛΙΚΗ ΚΟΛΟΝΟΣΚΟΠΗΣΗ: Συνιστάται η αρχική διενέργεια ολικής κολονοσκόπησης στην ηλικία των 45 ετών και στα δύο φύλα, σε ανθρώπους χωρίς οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου. Πέραν του ενδοσκοπικού ελέγχου, συνιστάται η αξιολόγηση πιθανών αλλαγών στις συνήθειες του εντέρου και η αναζήτηση ιατρικής συμβουλής
ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΤΡΑΧΗΛΙΚΟΥ ΕΠΙΧΡΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ (TEST PAP): Συνιστάται η έναρξη διενέργειας test Pap στην ηλικία των 21 ετών, ανεξάρτητα από την ηλικία έναρξης της σεξουαλικής δραστηριότητας και επανάληψη ανά 3ετία για τον γενικό πληθυσμό καθώς και συμπληρωματικός μοριακός έλεγχος για HPV λοίμωξη (HPV test), βάσει ενδείξεων και ιστορικού και ο οποίος επαναλαμβάνεται ανά 5ετία.
ΨΗΦΙΑΚΗ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ: Συνιστάται ο ετήσιος μαστογραφικός έλεγχος σε γυναίκες άνω των 40 ετών. Θα πρέπει να συμπληρώνεται με υπερηχογραφικό έλεγχο και κλινική εξέταση από τον θεράποντα γυναικολόγο ή χειρουργό ιατρό εξειδικευμένο στο μαστό. Απαραίτητη η αυτοεξέταση των μαστών.
PSA: Συνιστάται σε άνδρες 45 – 75 ετών, βάσει κληρονομικού ιστορικού και θα πρέπει να συνοδεύεται με δακτυλική εξέταση του προστάτη από ιατρό ουρολόγο
ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ: Συνιστάται, όσον αφορά το γενικό πληθυσμό, σε γυναίκες άνω των 65 ετών και άνδρες άνω των 70 ετών, ανά διετία. Σε γυναίκες 40 – 64 ετών και σε άνδρες 50 - 69 ετών, συνεκτιμάται η παρουσία παραγόντων κινδύνου για οστεοπόρωση ή οστεοπορωτικά κατάγματα
ΕΛΕΓΧΟΣ ΛΙΠΙΔΙΩΝ: Πραγματοποιείται με μέτρηση ολικής χοληστερόλης, LDL, HDL και τριγλυκεριδίων αίματος σε κατάσταση νηστείας (απαιτούνται 12 ώρες νηστείας). Η συχνότητα επανάληψης της μέτρησης καθορίζεται από τον θεράποντα ιατρό μετά από κλινική εξέταση και αφού εκτιμηθεί ο συνολικός καρδιαγγειακός κίνδυνος κατά την πρώτη επίσκεψη. Συνιστάται η μέτρηση μία φορά στη ζωή των ενηλίκων της λιποπρωτεϊνης (α) - Lp(a).
ΕΛΕΓΧΟΣ ΓΙΑ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ: Περιλαμβάνει τη μέτρηση σακχάρου νηστείας (απαιτούνται 8 - 10 ώρες νηστείας) σε ενήλικες και επί ενδείξεων συμπλήρωση του ελέγχου με την από του στόματος Δοκιμασία Ανοχής στη Γλυκόζη (καμπύλη σακχάρου) και μέτρηση γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c)
ΗΛΕΚΤΡΟΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΗΜΑ και καρδιολογική εκτίμηση για την αναγκαιότητα περαιτέρω καρδιολογικού διαγνωστικού ελέγχου
ΕΛΕΓΧΟΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΩΝ Β και C ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (AIDS) μέσω ανίχνευσης αντισωμάτων ή / και αντιγόνων αίματος, αναλόγως ενδείξεων και κατόπιν ιατρικής εξέτασης
Τα συχνότερα νοσήματα που απασχολούν την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας είναι η καρδιαγγειακή νόσος (συμπεριλαμβανομένων των παραγόντων κινδύνου για αυτή- Αρτηριακή Υπέρταση, Υπερλιπιδαιμία, Σακχαρώδης Διαβήτης, Παχυσαρκία, Κάπνισμα), ο καρκίνος, η κατάθλιψη, η οστεοπόρωση καθώς και σεξουαλικώς μεταδιδόμενα λοιμώδη νοσήματα. Πρωτεύον μέλημα του θεράποντος ιατρού είναι η έγκαιρη διάγνωση αλλά κυρίως η πρόληψη αυτών.
Στα πλαίσια γενικών κατευθυντήριων οδηγιών για την πρόληψη των συχνότερων παθήσεων ενός πληθυσμού συνιστάται η διακοπή του καπνίσματος, η συστηματική φυσική δραστηριότητα, ο έλεγχος του σωματικού βάρους και η υιοθέτηση ενός προτύπου διατροφής που χαρακτηρίζεται από αυξημένη κατανάλωση φρούτων, λαχανικών και δημητριακών ολικής αλέσεως, μειωμένη πρόσληψη κορεσμένων και trans λιπαρών οξέων και περιορισμένη πρόσληψη αλκοόλ. Επιπλέον, προτείνεται η αποφυγή υπέρμετρης έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία, η λήψη των απαραίτητων προσωπικών μέτρων προφύλαξης από σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα και ο συστηματικός προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του μαστού, του τραχήλου της μήτρας και του εντέρου.
Απαραίτητη κρίνεται η πλήρης κλινική εξέταση κατά συστήματα από τον θεράποντα ιατρό και πάντα η διερεύνηση και ο αποκλεισμός πιθανής υποκείμενης ψυχικής νόσου από ειδικό ιατρό.
ΟΛΓΑ Σ. ΜΠΟΥΛΑΜΑΤΣΗ, MD, MSc
ΕΙΔΙΚΟΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ
ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ - ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑ
